Reklama
  • Czwartek, 17 grudnia 2015 (10:05)

    Nadciśnienie tętnicze. Objawy i sposoby leczenia

Na nadciśnienie cierpią coraz młodsze osoby, nawet dzieci i nastolatki. Powód? Niezdrowy tryb życia. Możesz nie wiedzieć, że masz nadciśnienie. Tylko regularne pomiary je wykryją.

Nadciśnienie tętnicze uważane jest za chorobę cywilizacyjną. Nic dziwnego. Jej przyczyn należy szukać w trybie życia, jaki prowadzimy. Ciągły stres, brak ruchu, nieodpowiednia dieta – to główni winowajcy.

Reklama

Na nadciśnienie choruje aż 1/4 społeczeństwa! Niestety, u większości z nich nadciśnienie nie jest rozpoznane, ponieważ długo nie pozwala się domyśleć, że je mamy.

Lekarze podkreślają, że nie ma objawów, które można przypisać wyłącznie nadciśnieniu. Wiele osób uważa, że ból głowy może być spowodowany zbyt wysokim ciśnieniem krwi. Ale to nieprawda. Ból głowy pojawia się przy bardzo rzadkim zaburzeniu zwanym encefalografią nadciśnieniową.

Ponieważ nadciśnienie nie powoduje żadnych niepokojących objawów, nie boli, można wykryć je tylko wówczas, gdy regularnie mierzy się ciśnienie. Jeśli ktoś jest ogólnie zdrowy, to wystarczy, że je skontroluje raz w roku, począwszy od 18. roku życia. To wystarczy. Dodatkowo podczas każdej wizyty u lekarza rodzinnego pacjent powinien mieć mierzone ciśnienie.

Jeśli okaże się, że wynosi ono np. 140/90 mmHg, lekarz jeszcze podczas tej samej wizyty powinien zmierzyć pacjentowi 3 razy ciśnienie na obu rękach. Warto też zaznaczyć, że do kolejnych pomiarów wybiera się tę rękę, na której wynik był wyższy (ciekawostka: lewo- czy praworęczność nie decyduje, w której kończynie mamy wyższe ciśnienie).

Na podstawie pomiarów z jednej wizyty nie można rozpoznać nadciśnienia, lekarz powinien wyznaczyć kolejne spotkanie w niedługim czasie

I znów powtórzyć całą procedurę mierzenia ciśnienia. Dopiero jeśli średnia z tych wszystkich pomiarów będzie wynosiła co najmniej 140/90 mmHg, rozpoznaje się nadciśnienie.

Jeśli jednak pojedynczy wynik pomiaru wyniesie 180/110 mmHg lub więcej, wówczas chorobę rozpoznaje się od razu. Lekarz może też zlecić pacjentowi samodzielne dokonywanie takich kontrolnych pomiarów.

Są to tzw. domowe pomiary ciśnienia tętniczego (patrz ramka). Jest to czynność również wykonywana według określonego schematu. Muszą być spełnione przy tym następujące warunki:

pacjent musi mieć odpowiedni sprzęt do mierzenia (zaleca się używanie automatycznych aparatów spełniających ustalone kryteria dokładności, czyli z certyfikatem, z mankietem zakładanym na ramię) powinien być poinstruowany, jak prawidłowo dokonać pomiaru, postępować według określonych zasad (patrz ramka INFO).

Domowe pomiary ciśnienia

Takie domowe pomiary (jeśli wykonujemy je prawidłowo) są bardziej przydatne w rozpoznaniu nadciśnienia niż te w gabinecie lekarskim lub ambulatorium. Kiedy nadciśnienie zostanie rozpoznane, lekarz od razu przepisuje leki. To konieczne, ponieważ wysokie ciśnienie krwi uszkadza narządy wewnętrzne: nerki, serce, mózg, duże naczynia krwionośne.

Pierwsze zmiany można dostrzec na EKG – widać na nim nadmierny wysiłek serca. Te postępujące zmiany doprowadzają do choroby wieńcowej, zaburzeń rytmu serca, zawału, niewydolności nerek, a także demencji.

Nadciśnienie leczy się grupami leków, które działają w różny sposób. Przy czym dobiera się je indywidualnie, w zależności od tego, czy pacjent cierpi jeszcze na inne schorzenia i jak może zareagować na lek. Nie ma jednego, uniwersalnego środka, o którym możemy powiedzieć: ten jest najlepszy, najskuteczniejszy, każdy powinien go brać.

Jest teraz również tendencja, aby kilka substancji (dwa leki o różnych mechanizmach działania), zamykać w jednej tabletce. Dobierane są one w różnych proporcjach, dzięki czemu można dopasować lek do każdego pacjenta.

Mierzymy je przez kolejne dni, np. 7, dwa razy dziennie – rano i wieczorem, w równych odstępach czasu, czyli np. o 7.15 i o 19.15. Zapisujemy pomiary w tzw. dzienniczku samokontroli. Następnie wylicza się średnią z pominięciem wyników z pierwszej doby.

• Ciśnienie mierzymy w cichym, spokojnym pomieszczeniu, w pozycji siedzącej lub leżącej.

• Przed pomiarem odpoczywamy przynajmniej 5 minut.

• Mankiet ciśnieniomierza zakładamy na ramieniu na wysokości serca.

U osób, u których stwierdzono nadciśnienie nic tak szybko i skutecznie nie obniży ciśnienia jak leki.

Warto pomyśleć o profilaktyce i wspomaganiu leczenia

Nasz organizm potrafi oszczędzać potrzebny mu do życia sód. Dlatego możemy się obejść zupełnie bez solenia potraw. Warto sód zamienić na potas. Sprzyja on wydalaniu sodu i reguluje w ten sposób ciśnienie.

Dużo potasu, a mało sodu zawierają: suszone morele, awokado, banany, ziemniaki, seler, kiwi, pomidory, grejpfruty. Osoby chore na nadciśnienie w ogóle nie powinny pić alkoholu. Aktywność fizyczna w parze z właściwym odżywianiem się zapobiega nadwadze (przyczynie nadciśnienia i miażdżycy).

Dr n. med. Marzena Gajewska, specjalista chorób wewnętrznych i alergolog, CM ENEL-MED

Cholesterol całkowity nie powinien być wyższy niż 190 mg/dl. Ważny jest jednak nie tylko ten wskaźnik, ale również proporcja między odmianami (frakcjami) HDL i LDL. LDL – lepiej, by nie przekraczał 130 mg/dl. HDL – zaleca się, żeby wynosił co najmniej 50 mg/dl. Jest niezbędny, by wychwytywać z krwi cząsteczki cholesterolu LDL i przenosić ich nadmiar do wątroby.

Pierwsza pomoc przy skoku ciśnienia

Nagły skok ciśnienia może objawiać się zawrotami głowy, zaczerwienieniem na twarzy, mdłościami. Warto wiedzieć, co wtedy zrobić.

1 Zmierz ciśnienie – Jeżeli górne ciśnienie (tzw. skurczowe) wynosi 180 mmHg lub więcej albo dolne ciśnienie (tzw. rozkurczowe) – ok. 120 mmHg, wzywamy pogotowie.

2 Zażyj leki – jeśli lekarz przepisał ci środek z zaleceniem, aby zażyć go w takim właśnie wypadku, łyknij jedną dawkę. Preparat taki zwykle działa krótko, lepiej więc nie rezygnować z pomocy lekarza, wezwij pogotowie lub wybierz się do szpitala na izbę przyjęć.

3 Odpocznij – zapewnijmy sobie dopływ świeżego powietrza. Połóż się wygodnie – w takiej pozycji ciśnienie naturalnie się obniża. Głęboko oddychaj i nie zmieniaj gwałtownie pozycji.

4 Zapewnij sobie spokój – jeśli w pokoju jest kilka osób, poproś żeby wyszły. Niech zostanie przy tobie tylko jedna osoba. Dzięki temu będziesz miała zapewnioną opiekę oraz spokój.

Świat & Ludzie

Zobacz również

  • W Polsce umiera więcej kobiet w wieku 25-64 lata niż w innych krajach Europy. Najczęstszą przyczyną zgonów są choroby układu krążenia. Jak do nich nie dopuścić, wyjaśnia dr Agnieszka Pawlak. więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.