Reklama
  • Środa, 11 maja 2016 (08:05)

    Zaburzenia rytmu serca

Zaburzenia rytmu serca mogą doprowadzić do depresji, bo niektóre arytmie wywołują przewlekły lęk.

Serce to wyjątkowy i niezwykły narząd. Posiada węzeł zatokowo-przedsionkowy, który jest czymś w rodzaju własnego napędu, rozrusznika – daje sercu impuls początkowy do uderzenia. Węzeł znajduje się w ścianie prawego przedsionka.

Tworzy go grupa wyspecjalizowanych komórek mających zdolność wyładowań elektrycznych, które rozpoczynają każdy cykl pracy serca. Węzeł produkuje impulsy z częstością 60-100 pobudzeń na minutę w czasie spoczynku. Kłopoty z pracą węzła zatokowo-przedsionkowego mogą prowadzić do zaburzeń rytmu serca.

Reklama

Arytmia jest zaburzeniem pracy serca polegającym na jej przyśpieszeniu, zwolnieniu lub nieregularności. Może być napadowa, czyli pojawiać się okresowo, lub długotrwała.

Arytmia jest objawem, nie chorobą. Mogą ją spowodować wszystkie choroby serca. Arytmie można podzielić na nadkomorowe i komorowe. Nadkomorowe związane są z tworzeniem się dodatkowych impulsów elektrycznych w przedsionku serca. To zazwyczaj arytmie łagodne.

Drugą arytmią nadkomorową jest migotanie przedsionków. Zwykle ma określoną przyczynę. Może to być np. nadużycie alkoholu, odwodnienie, ogromny stres. Nazywa się to nawet zespołem serca świątecznego. Wystarczy podać płyny, leki (beta-bloker) i to wystarczy.

Migotanie przedsionków mogą też powodować wady serca, miażdżyca tętnic wieńcowych, nadciśnienie, niewydolność serca. Nieprawidłowy rytm sprawia, że przedsionek się zatrzymuje. Zaburzony przepływ krwi w obrębie tego przedsionka powoduje, że tworzą się zakrzepy.

Może się zdarzyć, że kawałek skrzepliny oderwie się i wpadnie np. do tętnicy i popłynie dalej do mózgu, gdzie wywoła udar. Może też dostać się do płuc i spowodować zatorowość płucną.

Migotanie przedsionka powoduje nie tylko powstawanie skrzepów, ale też obniżenie przepływu krwi w narządach o 30 proc. Jeśli ktoś ma miażdżycę, może ona doprowadzić do bólu wieńcowego, niedokrwienia lub nawet do zawału serca. Przy migotaniu przedsionków do mózgu, nerek, płuc i tętnic wieńcowych dopływa mniej krwi.

Jedną z nowoczesnych metod leczenia arytmii (migotania przedsionków) jest ablacja. Najpierw za pomocą specjalistycznych badań typuje się miejsce w sercu, gdzie pojawia się impuls powodujący migotanie. Niszczy się to miejsce lub przecina za pomocą urządzenia emitującego prąd.

Prawidłowy rytm serca przywraca się też za pomocą kardiowersji. Może ona być farmakologiczna, gdy podaje się leki, które powodują przywrócenie rytmu, albo elektryczna. W takim postępowaniu właściwą kolejność pobudzeń przywraca się poprzez elektrody.

Kolejnym elementem „leczenia” migotania przedsionków jest zapobieganie powikłaniom, czyli powstawaniu zakrzepów i zatorów. Służą do tego leki – starszej generacji, takie jak warfaryny i acenokumarol, oraz nowoczesne, tzw. nowe doustne antykoagulanty. Są wygodne w stosowaniu, skuteczne, ale, niestety, znacznie droższe.

Rozpoznawanie arytmii zaczyna się od osłuchania serca.

Lekarz pyta, w jakich okolicznościach pojawia się uczucie arytmii. Gdy to konieczne, zleca dalsze badania (patrz ramka).

Arytmie komorowe są traktowane jako poważniejsze niż nadkomorowe.

Powstają w komorach. Mogą to być arytmie łagodne, pojedyncze lub złożone. Najgroźniejszą arytmią, bo śmiertelną, jest migotanie komór. Prowadzi do nagłego zatrzymania krążenia.

Bardzo niebezpieczny jest częstoskurcz komorowy, który może przejść w migotanie komór. Jeśli natychmiast nie zostanie podjęta akcja reanimacyjna (polegająca na defibrylacji), która spowoduje przerwanie napadu, pacjent umiera.

Groźną arytmię powodują tzw. ostre zespoły wieńcowe, czyli zawały. Ich konsekwencją bywa właśnie migotanie komór, a czasem asystolia, czyli brak czynności serca w ogóle (zatrzymuje się ono zupełnie).

Leczenie łagodnej arytmii komór obejmuje podawanie małych dawek beta-blokerów, leków uspokających, a także psychoterapię.

Psychoterapię stosuje się u pacjentów, np. z wypadaniem płatka zastawki mitralnej. Nie leczy wypadania zastawki, ale pomaga zapanować nad emocjami pacjentom, którzy denerwują się swoim stanem.

Przy poważniejszych arytmiach podaje się duże dawki beta-blokerów, lek antyarytmiczny (amiodaron), usuwa się zwężenia i poszerza tętnice. Osobom z podwyższonym ryzykiem migotania komór trzeba wszczepić kardiowerter-defibrylator. Urządzenie rozpoznaje arytmie komorową, defibryluje serce i ratuje życie.

EKG, Holter czy echo serca?

1. Badanie EKG (elektrokardiograf) jest zapisem elektrycznej czynności serca. Pacjent leży z elektrodami przypiętymi do klatki piersiowej, rąk i nóg.

Prądy elektryczne wytwarzane w mięśniu sercowym są zapisywane w formie krzywej elektrokardiograficznej na specjalnym papierze milimetrowym bądź na ekranie monitora i oceniane przez lekarza.

2. EKG metodą Holtera pomaga wykryć objawy niedokrwienia i zaburzenia rytmu serca: skurcze dodatkowe, napadowe częstoskurcze, migotanie czy trzepotanie przedsionków. Pacjent ma przyczepione do klatki piersiowej elektrody połączone z aparatem przymocowanym np. do paska. Urządzenie rejestruje zapis EKG przez dobę lub dwie. Pacjent zapisuje, co kiedy robił oraz ewentualne dolegliwości.

3. EKG wysiłkowe umożliwia wczesne wykrycie zaburzeń rytmu serca. Pacjent chodzi po ruchomej bieżni lub pedałuje na stacjonarnym rowerze. Do rąk, nóg i klatki piersiowej ma przypięte elektrody, a na rękę założony aparat mierzący ciśnienie.

4. Echo serca, czyli USG serca, pomaga ocenić stan wszystkich jego części, a także wykryć np. blizny, tętniaki, skrzepliny oraz rozległość zmian po zawale.

Ekspert: Przyczyną bywają zaburzenia hormonalne

Istnieje związek między arytmią serca a zaburzeniami hormonalnymi.

Lekarze wyróżniają sercowe i pozasercowe przyczyny arytmii.

Do pozasercowych powodów kołatania serca należą zaburzenia funkcji tarczycy. Nadczynność tarczycy przyspiesza przemianę materii i zwiększa ryzyko arytmii, głównie nadkomorowych. W związku z nadczynnością tarczycy często rozpoznaje się np. napadowe migotanie przedsionków i częstoskurcze nadkomorowe.

Innymi przyczynami pozasercowej arytmii mogą być guzy endokrynne (powstające na narządach wydzielających hormony, np. na nadnerczach). Przyspieszają one częstość rytmu serca, bo pod ich wpływem zostaje zwiększona produkcja hormonów. Ta aktywność hormonalna pozostaje bez kontroli innych narządów.

Warto wiedzieć więcej o swoim sercu

1. Serce jest mięśniem, który nigdy nie odpoczywa. Nieustannie się kurczy i rozkurcza, średnio około 60-70 razy na minutę. W ciągu całego życia wykonuje około 2,5 mld uderzeń. W godzinę przepompowuje ponad 300 litrów krwi!

2. Jest podzielone na cztery części: dwa przedsionki i dwie komory. A specjalna przegroda dzieli serce na część tętniczą, która obejmuje lewy przedsionek i lewą komorę oraz na część żylną, do której należą prawy przedsionek i prawa komora.

3. Żeby krew tętnicza nie mieszała się w sercu z żylną, znajdują się w nim cztery zastawki. Są to: trójdzielna (przedsionkowo-komorowa prawa), dwudzielna (przedsionkowo-komorowa lewa, zwana również mitralną) oraz dwie zastawki półksiężycowate: aorty oraz pnia płucnego.

4. Przedsionki i komory na przemian kurczą się i rozkurczają. Krew jest wypychana skurczami do aorty i następnie tętnicami jest rozprowadzana po całym ciele. Żyły zbierają krew i prowadzą ją z powrotem do serca. Krew z głównej żyły dolnej wpada do prawego przedsionka, a potem do płuc.

Świat & Ludzie

Zobacz również

  • Niedobór najważniejszych dla serca pierwiastków bywa źródłem wielu dolegliwości. Może też niekorzystnie wpłynąć na wygląd włosów i paznokci. więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.